Παράδοση


Η παράδοση στο Συρράκο και τους Καλαρρύτες είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τα τοπικά πανηγύρια, την ηπειρώτικη μουσική, τα τραγούδια και τον ηπειρώτικο χορό.

 
 
paradosi-tzoumerka-01-stemajourneys.com.png
 

Πανηγύρια

Τα πανηγύρια είναι από τις κυριότερες κοινωνικές εκδηλώσεις για το Συρράκο και τους Καλαρρύτες, αποτελώντας ταυτόχρονα και μια ευκαιρία συνάθροισης των διασκορπισμένων κατοίκων των δύο χωριών. 
Μάλιστα, το παραδοσιακό πανηγύρι του Συρράκου εντάσσεται στον Εθνικό Κατάλογο της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της Unesco, αποτελώντας συστατικό στοιχείο της πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου που επιβιώνει μέχρι σήμερα. 
Τα πανηγύρια περιλαμβάνουν πλούσιο μουσικοχορευτικό πρόγραμμα με ζωντανή μουσική, παραδοσιακούς μεζέδες, μαγειρευτό φαγητό, ντόπια κρέατα και άφθονο ποτό (κρασί, τσίπουρο, ή τσικουδιά). Κατά τη διάρκεια του πανηγυριού, πρωτεύοντα ρόλο διαδραματίζει ο δημόσιος χορός που οργανώνεται σε δύο ή και περισσότερους ομόκεντρους ανοικτούς κύκλους. Στους εσωτερικούς κύκλους χορεύουν οι γυναίκες και στους εξωτερικούς οι άνδρες. Στην πρώτη θέση χορεύουν όλοι με τη σειρά που έχουν πιαστεί στον κύκλο, ο καθένας με τον χορό-τραγούδι που έχει επιλέξει. 
Τα πανηγύρια κάποτε διαρκούσαν από το μεσημέρι ως τη δύση και μετά μεταφέρονταν στα καφενεία του χωριού. Σήμερα, πραγματοποιούνται 4 παραδοσιακά πανηγύρια στις κεντρικές πλατείες των οικισμών κάτω από τους υπεραιωνόβιους πλατάνους, του Προφήτη Ηλία (20 Ιουλίου), της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα (6 Αυγούστου), της Παναγίας (το Δεκαπενταύγουστο, που είναι και το σημαντικότερο και έχει διάρκεια 2 ημερών) και του Αγίου Νικολάου (6 Δεκεμβρίου).
Στα πανηγύρια συμμετέχουν οι κοινότητες και οι τοπικοί πολιτιστικοί σύλλογοι με χορευτικά συγκροτήματα, μουσικές παραστάσεις, διάφορα δρώμενα, προετοιμασία παραδοσιακών εδεσμάτων από τις γυναίκες και πολλά άλλα.

 
paradosi-tzoumerka-03-stemajourneys.com.png
 

Τραγούδια

Τα ηπειρώτικα τραγούδια έχουν ποικίλο περιεχόμενο, με αναφορά σε όλα τα κοινωνικά γεγονότα, σε συναισθήματα ή σε διάφορες κοινωνικές εκδηλώσεις της ζωής, το γάμο, την ξενιτιά, το θάνατο, τον πόνο της απώλειας. Μάλιστα, με τα μοιρολόγια ξεκινούν τα παραδοσιακά πανηγύρια, ως φόρος τιμής σε όσους λείπουν από τη γιορτή. 
Κύριο χαρακτηριστικό των τραγουδιών είναι οι αργοί και μακρόσυρτοι ήχοι, ενώ αυτά πάντα αρχίζουν να τραγουδιούνται από τις γυναίκες και στους στίχους απαντούν οι άντρες.

paradosi-tzoumerka-02-stemajourneys.com.png
 

Ηπειρώτικη Μουσική

Η Ηπειρώτικη μουσική χαρακτηρίζεται από τα 4 βασικά μουσικά όργανα που χρησιμοποιεί η παραδοσιακή «κομπανία», το κλαρίνο, το βιολί, το λαούτο και το ντέφι, αλλά σημαντικά θεωρούνται πολλές φορές και η φλογέρα με τα κρουστά. Υπηρετώντας πιστά το σύστημα της πατριαρχίας, οι άντρες στo Συρράκο και τους Καλαρρύτες δίνουν πάντα τις παραγγελιές τους και πληρώνουν τους οργανοπαίκτες.
 

 
paradosi-tzoumerka-04-stemajourneys.com.png
 

Ηπειρώτικος χορός

Ο ηπειρώτικος χορός σε γενικές γραμμές είναι αργός με βαρύ, μακρόσυρτο κι επιβλητικό ύφος και αναφέρεται σε όλες τις εκφάνσεις της κοινωνικής ζωής, στον έρωτα, τον θάνατο, τον πόλεμο, την εργασία και τη θρησκεία. 
Τα κυριότερα είδη που χορεύονται εδώ και αιώνες από τους ντόπιους είναι ο χορός «στα τρία» (ή πατητός), ο συρτός «στα δύο», το «Τσάμικο», ο «Συγκαθιστός» (ή συγκαστός) και ο «Γιάνν'Κώστας». Όλοι τους είναι κυκλικοί, εκτός του συγκαθιστού που είναι ελεύθερος στο χώρο.
Η διάταξη που ακολουθείται είναι ο διπλός ή τριπλός χορός (το «διπλοκάγγελο» ή «τριπλοκάγγελο») σε ανοικτό κύκλο, με τους άντρες να  χορεύουν πάντα εξωτερικά, (ως ένδειξη υπεροχής αλλά και προστασίας) και με τις γυναίκες να χορεύουν πάντα εσωτερικά των αντρών με σεμνές, λιτές κινήσεις και χαμηλωμένο το βλέμμα. Ο καθένας χορεύει από δύο χορούς, με τον ένα να είναι συνήθως τσάμικο. Η σειρά που χορεύει ο καθένας, τηρείται πάντοτε ευλαβικά και δεν παραβιάζεται. Μπροστά χορεύουν πάντα οι μεγαλύτεροι και ακολουθούν οι νεότεροι.