Η ιστορία της Κάσου...

istoria-kasos-stemajourneys.com.png

(Φωτογραφίες: Nαυτικό Mουσείο της Κάσου)

 
 

υστερη Νεολιθικη Εποχη

Η Κάσος κατοικήθηκε από την Ύστερη Νεολιθική Εποχή (4η χιλιετία π.Χ.), με τη φυσικά οχυρή μυκηναϊκή ακρόπολη στο «Πόλιν» στα βόρεια του νησιού να είναι η πρωτεύουσα και διαχρονικά ο κύριος οικιστικός πυρήνας, ενώ στο φυσικό λιμάνι Χέλατρος βρέθηκαν ίχνη μινωικής εγκατάστασης που είχε στενές επαφές με την Κρήτη (16ος -15ος αιώνας π. Χ.). Στην Ιλιάδα του Ομήρου αναφέρεται ότι το νησί μετείχε στον Τρωικό πόλεμο (12ος αιώνας π.Χ.) και τον 5ο αιώνα π.Χ. η Κάσος κατακτήθηκε από τους Πέρσες, μπήκε στην Αθηναϊκή Συμμαχία και πήρε μέρος στον Πελοποννησιακό Πόλεμο, ενώ στο πρώτο μισό του 2ου αιώνα π.Χ. υπήχθε στο ροδιακό κράτος βάσει υστεροελληνιστικών επιγραφών που βρέθηκαν (μάλιστα, κατά πάσα πιθανότητα δεν έκοψε δικό της νόμισμα αφού χρησιμοποιούσε το ροδιακό).


Ρωμαϊκη - Παλαιοχριστιανικη περιοδος

Κατά τη ρωμαϊκή και την παλαιοχριστιανική περίοδο, η Κάσος γνώρισε μεγάλη οικονομική ακμή και η κύρια εγκατάσταση του νησιού μεταφέρθηκε στη σημερινή παραλία του Εμπορειού, όπου έχουν βρεθεί ίχνη δύο παλαιοχριστιανικών βασιλικών.


Μετα τα ρωμαϊκα και βυζαντινα χρονια

όπου υπαγόταν στο Θέμα της Κρήτης, το νησί ερημώθηκε για αρκετό διάστημα και κατελήφθη από τους Ενετούς της Κρήτης το 1207-παρά τη διεκδίκησή του από τους ιππότες του Αγίου Ιωάννη (με μεσολάβηση του Πάπα παρέμεινε στους πρώτους) -μέχρι το 1537, οπότε και πέρασε υπό τουρκική κατοχή αλλά με ιδιαίτερα προνόμια, με τον Σουλεϊμάν το Μεγαλοπρεπή να παραχωρεί στους Κασιώτες το αυτοδιοίκητο με αντάλλαγμα ετήσιο φόρο 1.000 γροσίων. Την διοίκηση στην Κάσο ασκούσε η Δημογεροντία, που είχε την έδρα της στην Αγία Μαρίνα.


Αφου ερημωθηκε για λιγο το 16ο αιωνα,

η Κάσος ξανακατοικήθηκε και αποσπάσθηκε από την Αρχιεπισκοπή Καρπάθου, ενώ την ίδια περίοδο δημιουργήθηκαν οι οικισμοί Αρβανιτοχώρι και Αγία Μαρίνα μακριά από τη θάλασσα, υπό τον φόβο των πειρατικών επιδρομών.


Στην Ελληνικη Επανασταση του 1821 η Κασος,

που ήταν μεγάλη ναυτική δύναμη της εποχής με πάνω από 100 πλοία και είχε 12.000 κατοίκους, συνεισέφερε δίνοντας τα πλοία από το στόλο της και βοηθώντας στην επανάσταση στην Κρήτη με εφοδιασμό των Κρητικών και επιθέσεις στα τουρκικά οχυρά, με συμμετοχή στη Ναυμαχία της Σάμου, αλλά και εμποδίζοντας τον ανεφοδιασμό των τουρκικών στρατευμάτων στην Πελοπόννησο. Μετά την καταστολή της επανάστασης στην Κρήτη και αλλεπάλληλες επιθέσεις του αιγυπτιακού στόλου, ο πασάς της Αιγύπτου Μεχμέτ Αλή, κατέλαβε το νησί στις 7 Ιουνίου 1824 και το κατέστρεψε ολοσχερώς, με θύματα πάνω από 2.000 Κασιώτες και πολλούς αιχμαλώτους για τα σκλαβοπάζαρα της Αλεξάνδρειας. Το Ολοκαύτωμα της Κάσου έχει μείνει στην ιστορία ως η πιο μαύρη μέρα για το νησί, το οποίο στη συνέχεια ερημώθηκε. 

Η ενσωμάτωσή του στην Ελλάδα το 1829 κράτησε για 1 χρόνο, αφού σύμφωνα με το Πρωτόκολλο του Λονδίνου του 1830, επεστράφη στους Τούρκους ως ανταλλαγή με την Εύβοια. Το 1840 πολλοί ντόπιοι που είχαν καταφύγει σε γειτονικά νησιά, γύρισαν στην Κάσο και επιδόθηκαν με ζήλο στη ναυπηγική στους ταρσανάδες του Φρυ, καθιστώντας το άγονο νησί ένα από τα σημαντικότερα ναυπηγικά κέντρα της ανατολικής Μεσογείου. Η Κάσος πέρασε στα χέρια των Ιταλών το 1912 μέχρι το 1948, οπότε και ενσωματώθηκε με τα υπόλοιπα Δωδεκάνησα στην Ελλάδα.