Γενικές Πληροφορίες

  • Η Δονούσα είναι ένα μικρό νησί στις νοτιανατολικές Κυκλάδες, με έκταση 13,652 τ.χλμ. και 150 περίπου μόνιμους κατοίκους. Ανήκει διοικητικά στον δήμο Νάξου και Μικρών Κυκλάδων της περιφερειακής ενότητας Νάξου (περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου).

  • Είναι το βορειότερο νησί του συμπλέγματος των μικρών Κυκλάδων (Δονούσα, Κουφονήσια, Κέρος, Σχοινούσα και Ηρακλειά) και βρίσκεται ανατολικά της Νάξου και βόρεια της Αμοργού.

  • Λόγω του ότι «αγγίζει» τα υδάτινα σύνορα Αιγαίου και Ικάριου πελάγους, το χειμώνα χτυπιέται αλύπητα από τους ανέμους.

  • Τα πολλά ακρωτήρια και οι όρμοι γύρω από το νησί κρύβουν και προστατεύουν τις μαγευτικές του παραλίες με την σχεδόν κατάλευκη αμμουδιά τους.

  • Οι μικρές βραχονησίδες γύρω από το νησί είναι το Σκυλονήσι, οι Μάκαρες και οι Μελάντιοι, που αποτελούν ιδανικό μέρος για υποβρύχιο ψάρεμα.

  • Η Δονούσα είναι αρκετά ορεινή με πετρώδες έδαφος, εξ ου και οι κάτοικοι κατά το παρελθόν ασχολούνταν ως επί το πλείστον με την κτηνοτροφία. Σήμερα, ασχολούνται πολύ λίγοι με την αλιεία, την κτηνοτροφία και περισσότεροι με τον τουρισμό.

  • Μέχρι τη δεκαετία του 1940 στο νησί λειτουργούσαν μεταλλεία, που ως επί το πλείστον έβγαζαν κυρίως σμυρίγλι, χαλκό, ψευδάργυρο και άτσαχα (λευκή πέτρα που χρησιμοποιούνταν στην παρασκευή γυαλικών).

  • Ψηλότερο σημείο του νησιού είναι η κορυφή του Πάπα στα 383 μέτρα υψόμετρο, η οποία είναι προσβάσιμη με τα πόδια και προσφέρει πανοραμική θέα που φτάνει μέχρι την Αμοργό.

ΙΣΤΟΡΙΚΑ

⚱ Λόγω της θέσης της, η Δονούσα-ή Stenosa ή Spinosa για τους ξένους ναυτικούς των προηγούμενων αιώνων- υπήρξε ανά τους αιώνες αναγκαστικός σταθμός στα ταξίδια θαλασσοπόρων.

⚱ Κατοικήθηκε από τα γεωμετρικά χρόνια, σύμφωνα με τα αρχαιολογικά ευρήματα και τα ερείπια οικισμού που βρέθηκαν πάνω από την παραλία Βαθύ Λιμενάρι. Ήταν ο δεύτερος γεωμετρικός οχυρωμένος οικισμός του Αιγαίου που χρονολογείται ανάμεσα στον 9ο και τον 8ο αιώνα π.Χ. Τα στοιχεία της κεραμικής όπως οι αμφορείς που βρέθηκαν, μαρτυρούν ότι ο οικισμός αποτέλεσε εμπορικό σταθμό σε ένα θαλάσσιο δρόμο που ένωνε την Αττική και την Εύβοια με το ανατολικό Αιγαίο. Τον 1ο αι.π.Χ. η Δονούσα παραχωρήθηκε από το Μάρκο Αντώνιο στους Ρόδιους, λίγο αργότερα υπήρξε τόπος εξορίας, ενώ τον Μεσαίωνα ήταν πειρατικό ορμητήριο. Κατά τη διάρκεια του 1ου Παγκοσμίου Πολέμου το νησί εφοδίαζε με κάρβουνο το γερμανικό καταδρομικό Γκαίμπεν που κρυβόταν πίσω από το ακρωτήριο Άσπρο, ξεφεύγοντας έτσι από τα αγγλικά και γαλλικά πολεμικά πλοία.

aphrodite-genikes-plirofories-donousa-greece-stemajourneys.com.png

Στη μυθολογία, η Δονούσα ήταν ο τόπος που επέλεξε ο Διόνυσος για να μεταφέρει την Αριάδνη όταν την ερωτεύτηκε και την πήρε από τον Θησέα.

 

Το νησί 

Αν και το καλοκαίρι ο πληθυσμός της Δονούσας σχεδόν δεκαπλασιάζεται, το νησί βιώνει μια ήπια τουριστική ανάπτυξη που δεν έχει αλλοιώσει την ταυτότητά του. 

Τον Μάιο και τον Ιούνιο οι πρώτοι καλοκαιρινοί επισκέπτες που ανοίγουν την αυλαία της τουριστικής σεζόν είναι οι Γερμανοί που νοικιάζουν σπίτια εδώ και πολλά χρόνια, Γάλλοι περιπατητές και άλλοι Ευρωπαίοι «ασκητές» που θέλουν να βουτήξουν πρώτοι στα κρύα ακόμα και πανέμορφα νερά των άδειων από κόσμο ακτών. 

Η Δονούσα είναι από τα μέρη που μπορείς να πας εύκολα και μόνος/η σου. Οι παρέες εδώ δημιουργούνται πανεύκολα.

Εκτός από τον τουρισμό, τα διάφορα αθλητικά και καλλιτεχνικά δρώμενα που διοργανώνονται από τον Πολιτιστικό, Περιβαλλοντικό Σύλλογο Δονούσας «Ποσειδών», κρατούν σε διαρκή εγρήγορση τους ντόπιους. Μεταξύ αυτών είναι αγώνες πινγκ πονγκ, μαθήματα χορού, σεμινάρια δημιουργικής γραφής, θεατρικές παραστάσεις, κινηματογραφικές προβολές, θερινός κινηματογράφος και μουσικά φεστιβάλ.

Η Δονούσα είναι νησί που, αν είσαι λάτρης της πεζοπορίας, δεν θα χρειαστείς αυτοκίνητο και μπορείς να το γυρίσεις ολόκληρο σε 6 περίπου ώρες. Εκτός από τα πόδια, από τα μέσα Ιουνίου μέχρι και τον Σεπτέμβριο υπάρχει και μικρό λεωφορείο που κάνει δρομολόγια από και προς το Σταυρό (τη Χώρα) καθόλη τη διάρκεια της ημέρας.

[Στη Δονούσα υπάρχουν 5 σηματοδοτημένες  πεζοπορικές διαδρομές πολιτιστικού ενδιαφέροντος, συνολικού μήκους 9.200 μέτρων, που συνδέουν τον Σταυρό με τη Μεσαριά, τη Μερσίνη και την Καλοταρίτισσα. 

Σε μια παράκαμψη του μονοπατιού από τον Σταυρό προς Καλοταρίτισσα, υπάρχουν απομεινάρια από τα παλιά μεταλλεία και τα σκουριασμένα βαγόνια, που λειτουργούσαν ως το 1940 κι έβγαζαν κυρίως σμυρίγλι.]

Η Δονούσα έχει 10 πεντακάθαρες και πανέμορφες παραλίες  με γαλαζοπράσινα νερά και ανοιχτόχρωμη άμμο. Αυτές είναι η παραλία του Σταυρού, ο Κέδρος, το Βαθύ Λιμενάρι, το Λιβάδι, ο Φικιός (ή Φύκιο), το Σαπουνόχωμα, η Μέσα Άμμος, η Τρυπητή, το Αμμούδι και η Λίμνη. Όλες οι ακτές στο νησί είναι ανοργάνωτες και χωρίς υποδομές (δεν υπάρχουν ξαπλώστρες, ομπρέλες ή ντουζιέρες).

Δες αναλυτικά τις παραλίες εδώ .
 

 

Διαμονή

Αν και η Δονούσα είναι μικρό νησί, δίνει στον ταξιδιώτη της αρκετές επιλογές διαμονής, αλλά όχι προφανώς με την ποικιλία...

Αξιοθέατα και Δραστηριότητες: Τι να δεις και τι να κάνεις στη Δονούσα

Να περπατήσεις στις 5 σηματοδοτημένες και χαρτογραφημένες διαδρομές που περνούν από όλα τα σημεία ενδιαφέροντος που έχει το νησί.

Φαγητό

Το παραδοσιακό φαγητό του νησιού που σερβίρεται και στα πανηγύρια, είναι το πατατάτο.

 

Πληροφοριεσ

ℹ Η Δονούσα συνδέεται ακτοπλοϊκώς καθημερινά με τη Νάξο λόγω του θρυλικού πλέον «Σκοπελίτη» και την Αμοργό, αλλά και κατευθείαν με το λιμάνι του Πειραιά. Επίσης, το νησί έχει ελικοδρόμιο.

ℹ Η διάρκεια ταξιδιού από τον Πειραιά είναι περίπου 7 ώρες και το πλοίο φτάνει στη Δονούσα στις 12.30 το βράδυ, με αποτέλεσμα οι επισκέπτες να πηγαίνουν απευθείας για ποτό στα 2 μπαράκια του νησιού με τις αποσκευές στο χέρι.


Tips

  1. Στη Δονούσα δεν υπάρχει βενζινάδικο και δεν υπάρχει ταξί. Ο μοναδικός ασφαλτοστρωμένος δρόμος που έχει το νησί έχει μήκος 12 χιλιόμετρα.

  2. Το νερό από τη βρύση στην Δονούσα δεν είναι πόσιμο.


Προσοχή

❗ Το νησί γενικά απευθύνεται στους campers, στους γυμνιστές και σε όσους επιζητούν την ηρεμία και την αυθεντική ομορφιά της απλότητας. Εδώ οι καλοκαιρινές μέρες μοιάζουν μεγαλύτερες από αυτές της πόλης και ο χρόνος κυλά βραδύτερα. 
❗ Αν είσαι από τους βιαστικούς και αγχώδεις ανθρώπους, εδώ δεν είναι του γούστου σου. Τον Αύγουστο το νησί είναι γεμάτο και οι ταβέρνες πολύ λίγες για να εξυπηρετείσαι άμεσα.

 

 

 

#fun facts

😄 Αν και νησί, είναι δύσκολο να προλάβεις φρέσκο ψάρι, καθώς οι ψαράδες είναι ελάχιστοι.

😄 Οι γάτες εδώ είναι περισσότερες από τους κατοίκους (250 περίπου έναντι 150).

😄 Η Δονούσα είναι μάλλον το μόνο κυκλαδίτικο νησί που έχει πλάτανο, που βρίσκεται στο Μερσίνι, δίπλα στην πηγή

😄 Οι ντόπιοι έγιναν θέμα στα ΜΜΕ το 2015, αφού είχαν δημοσιεύσει ανακοίνωση με την οποία ζητούσαν από τον κόσμο να τους στείλει τζιτζίκια στο νησί. Η Δονούσα είναι από τα μέρη της Ελλάδας που λόγω έλλειψής τους, στερείται τον πλέον χαρακτηριστικό ήχο του καλοκαιριού.


Η Δονούσα έχει συνολικά 4 οικισμούς, το Σταυρό, την σχεδόν ακατοίκητη Μεσσαριά, το Μερσίνι και την επίσης σχεδόν ακατοίκητη Καλοταρίτισσα.

Αξιοπρόσεχτα είναι τα ζωγραφιστά δρομάκια των οικισμών με διάφορα σχέδια. Τα σπίτια σε γενικές γραμμές είναι παλιά, αλλά υπάρχουν και κάποια ανακαινισμένα που χρησιμοποιούνται ως εξοχικά.

+ Ο οικισμός του Σταυρού

(ή Κάμπος για τους ντόπιους) είναι η πρωτεύουσα, το μεγαλύτερο χωριό και το λιμάνι του νησιού, χτισμένος στο νοτιοδυτικό του άκρο σε έναν απάνεμο κόλπο. Χαρακτηρίζεται από τον κυκλαδίτικο χαρακτήρα του με τα αμφιθεατρικά χτισμένα ολόλευκα σπίτια, τα χρωματιστά πορτοπαράθυρα και τα πλακόστρωτα δρομάκια με τις βοκαμβίλιες. Εδώ βρίσκονται και οι περισσότερες υποδομές και υπηρεσίες, τα μίνι μάρκετ, τα ξενοδοχεία και τα δωμάτια, η εκκλησία του Τίμιου Σταυρού, ένα ΑΤΜ τράπεζας, το ταξιδιωτικό πρακτορείο, το φαρμακείο, ένας φούρνος, κάποιες ταβέρνες και τα 2 μπαράκια του νησιού. Εδώ συναντάται επίσης το δημαρχείο, το ιατρείο και τα μοναδικά σχολεία του νησιού (δημοτικό και γυμνάσιο με τάξεις και για λύκειο). Ο Σταυρός πήρε το όνομά του από τον ομώνυμο ναό.

+ Η Μεσσαριά

(που λέγεται και Χαραυγή) απέχει 5 χιλιόμετρα από το Σταυρό και είναι οικισμός που έχει μόνο μερικά σπίτια.

+ Το Μερσίνι

(ή και Μερσίνη) απέχει 6,5 χιλιόμετρα από το Σταυρό, έχει ελάχιστους μόνιμους κατοίκους και 2 ταβέρνες. Εδώ υπάρχει το εκκλησάκι της Αγίας Σοφίας με θέα στο Αιγαίο και αν έχει καθαρή ατμόσφαιρα, μέχρι και την Αμοργό. Στο Μερσίνι βρίσκεται η μοναδική πηγή σε όλο το νησί που αναβλύζει ακατάπαυστα κρύο τρεχούμενο νερό, με αποτέλεσμα να είναι και από τα ελάχιστα σημεία που υπάρχει πράσινο, πλατάνια και το μοναδικό με οπωροφόρα δέντρα και κήπους με φρέσκα λαχανικά. Από εδώ πραγματοποιεί τα δρομολόγιά της η «λάντζα», η βάρκα που μεταφέρει τους τουρίστες στις απομακρυσμένες παραλίες.

+ Η Καλοταρίτισσα

είναι ένας μικρός οικισμός στο βορειοανατολικό άκρο του νησιού, εκεί που τελειώνει ο δρόμος. Εδώ υπάρχει το εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου και 1 ταβέρνα. Οι 3 παραλίες στην περιοχή (Σαπουνόχωμα, Μέσα Άμμος, Τρυπητή) είναι πόλος έλξης για τους τουρίστες, ενώ από εδώ ξεκινάει μια εναλλακτική πεζοπορική διαδρομή που βγαίνει στο φάρο.